CodeBlanks Logo Icon CodeBlanks
Giriş Yap Kayıt Ol

process.env

process.env ile ortam değişkenlerini öğrenirsin.

process.env nedir?

process.env, ortam değişkenlerini tutan bir nesnedir. İşletim sisteminin tanımladığı değişkenlere Node.js içinden erişim sağlar. Port numaraları, veritabanı adresleri ve API anahtarları gibi yapılandırma verileri için kullanılır.

Örneğin PORT=3000 node uygulama.js ile başlatırsan, process.env.PORT değeri "3000" olur. Tanımlı olmayan bir değişken undefined döndürür; bu yüzden process.env.PORT || 3000 kalıbıyla varsayılan bir değer vermek yaygındır. Böylece aynı kod geliştirme ve üretim ortamlarında farklı ayarlarla çalışabilir.

Ortam değişkenlerini ayarlamak

Ortam değişkenlerini iki yolla ayarlarsın. Komut satırında PORT=3000 node uygulama.js yazarak başlatmadan önce verebilirsin. Veya kod içinden process.env.PORT = "3000" ile ayarlayabilirsin.

İlk yöntem daha güvenlidir; çünkü gizli anahtarlar koda yazılmaz. İkinci yöntem test ve geçici ayarlar için uygundur. Üretimde .env dosyaları ve dotenv paketi de kullanılır; ama bunlar yerleşik değildir, npm install ile yüklenir. Önemli olan, yapılandırmayı koddan ayrı tutmaktır; böylece kod farklı ortamlarda değişmeden çalışır.

Uygulama Port'u oku ve yazdır

process.env.PORT ile port değişkenini oku. Eğer tanımlı değilse || ile 3000 varsayılanını kullan. console.log ile yazdır.

Başlangıç kodu

index.js
// Portu ortam değişkeninden oku
// Eksikse 3000 kullan
// console.log ile yazdır
// buraya yaz

Örnek çözüm

index.js
const port = process.env.PORT || 3000;
console.log(port);

Beklenen çıktı

3000

Soru ve cevaplar

Dersin sorularını cevaplarıyla birlikte inceleyebilirsin. Kendini denemek istersen dersi interaktif olarak çöz.

1 Port değişkenini oku

Soru 
const port = process.env.____ || 3000;
Cevap 
const port = process.env.PORT || 3000;

Açıklama: PORT ortam değişkeninden okunur.

2 process.env.PORT tanımlı değilse ne döner?

index.js
process.env.PORT
  • Hata fırlatır
  • Boş dize döner
  • 3000 döner
  • undefined döner Doğru cevap

Açıklama: Tanımsız değişken undefined döner; bu yüzden || ile varsayılan verilir.

3 Parçayı rolüne eşle

Kavram Anlamı
process.env Ortam değişkenleri
PORT Bir değişken adı
|| Varsayılan değer
undefined Tanımsız sonucu

Orta seviye bölümündeki tüm dersler

1 Events

  1. EventEmitter
  2. on ve emit
  3. önce
  4. removeListener
  5. error olayı
  6. Özet - Events

2 Stream'ler

  1. Stream nedir?
  2. Readable stream
  3. Writable stream
  4. pipe
  5. Transform stream
  6. Özet - Stream'ler

3 HTTP sunucusu

  1. http.createServer
  2. Request ve response
  3. Routing
  4. JSON yanıtı
  5. Query string
  6. Özet - HTTP sunucusu

4 Proje: Yardımcı kütüphane

  1. Modül tasarımı
  2. String yardımcıları
  3. Sayı yardımcıları
  4. Tarih yardımcıları
  5. Birleştirme

5 Express temelleri

  1. Express nedir?
  2. express()
  3. app.get
  4. app.post
  5. app.listen
  6. Özet - Express temelleri

6 Middleware

  1. Middleware nedir?
  2. app.use
  3. Router middleware
  4. Error middleware
  5. Body parser
  6. Özet - Middleware

7 Routing

  1. Rota parametreleri
  2. Query parametreleri
  3. express.Router
  4. Rota grupları
  5. Method chaining
  6. Özet - Routing

8 Proje: Quiz uygulaması

  1. Quiz modeli
  2. Soru ekleme
  3. Quiz oynatma
  4. Skor hesaplama
  5. Birleştirme

9 Async desenler

  1. Async iteration
  2. Async generators
  3. Concurrency limit
  4. Retry pattern
  5. Debounce ve throttle
  6. Özet - Async desenler

10 Buffer ve binary

  1. Buffer nedir?
  2. Buffer.from
  3. Buffer concat
  4. toString ve encoding
  5. Buffer slice
  6. Özet - Buffer

11 Process ve CLI

  1. process.argv
  2. process.env
  3. process.exit
  4. process.stdin/stdout
  5. Child process
  6. Özet - Process

12 Proje: Kütüphane API'si

  1. Model tasarımı
  2. Express uygulaması
  3. CRUD rotaları
  4. Middleware
  5. Birleştirme

13 npm ve paketler

  1. npm install
  2. package.json scripts
  3. devDependencies
  4. Semver
  5. npm publish
  6. Özet - npm

14 Hata yönetimi

  1. Error sınıfı
  2. try/catch
  3. Özel error
  4. error middleware
  5. Unhandled rejection
  6. Özet - Hata yönetimi

15 Test temelleri

  1. node:test
  2. assert
  3. describe ve it
  4. Before ve after
  5. Mock
  6. Özet - Test temelleri

16 Hata ayıklama

  1. node inspect
  2. Chrome DevTools
  3. console metotları
  4. util.inspect
  5. Source map
  6. Özet - Hata ayıklama

17 Tarih ve saat

  1. Date nesnesi
  2. Date metotları
  3. Intl.DateTimeFormat
  4. performance.now
  5. setTimeout ve setInterval
  6. Özet - Tarih ve saat

18 Crypto

  1. crypto modülü
  2. createHash
  3. randomBytes
  4. HMAC
  5. AES
  6. Özet - Crypto

19 URL ve query string

  1. URL nesnesi
  2. URLSearchParams
  3. URL özellikleri
  4. URL.resolve
  5. querystring
  6. Özet - URL ve query string

20 Orta seviye finali

  1. Proje tasarımı
  2. Express API
  3. fs kalıcılık
  4. Middleware
  5. Birleştirme